Juni 2011
De nieuwe Stukken (de Bronnen) voorlopig in de ijskast.
De nieuwe Stukken , door de gemeente omgedoopt als de Bronnen, is voorlopig van de agenda gehaald. Daarmee de voorstanders voor een wijk van 550 woningen voorlopig in de wachtkamer plaatsend. Het is nu dus ongewis of de nieuwbouwwijk De Bronnen in Vries er ooit zal komen. De gemeenteraad ging dinsdagavond niet akkoord met het plan van B en W voor verdere ontwikkeling van de wijk. Het agendapunt was in de vorige raadsvergadering niet behandeld. Daarmee kreeg o.a. Leefbaar Tynaarlo de kans alles op een rijtje te plaatsen en dit aan hun collegae toe te sturen. De samenvatting vindt u onder het kopje woningbouw in Vries. Of dit uiteindelijk heeft bijgedragen dat verschillende voorstanders er nu anders over zijn gaan denken, zal wel nooit bekend worden. Wat LT betreft zijn we blij dat de rijdende trein tot stilstand is gebracht en is voorkomen het zoveelste financieel debacle. Wel staat vast dat de aangekochte gronden waar volgens de wethouder 8 miljoen voor is neergeteld, dit zal moeten worden afgewaardeerd. Voorlopig zullen we het onderzoek afwachten dat specifiek de kern Vries en Tynaarlo zal omvatten om de behoefte van het aantal woningen. Zolang dat onderzoek nog niet is voltooid, is het zoal te vroeg een beslissing te nemen. Wat ons betreft wordt er niet eerder gebouwd voordat alle lege plekken en de te koop staande woningen een eigenaar hebben gekregen. Op dit moment zijn 400 woningen waarvan ruim 80 stuks direct beschikbaar , en de rest op stapel staande bouwprojecten. Als er extra moet worden gebouwd dan is er alleen behoefte aan woningen voor jongere starters in zowel de huur als koop sector. Die zijn nu aangewezen op mogelijkheden buiten onze gemeentegrens. Bouwen dus voor eigen bevolking eerst.
Woningbouw in Vries.
Het onderwerp “De Bronnen” - een beoogde “duurzame” nieuwbouwwijk bij Vries - stond geagendeerd voor de raadsvergadering van 21 juni. Aangezien deze vergadering uitliep, kwam het onderwerp “De Bronnen” niet meer aan bod. Waarschijnlijk komt deze kwestie op 14 juli 2011 weer aan de orde. De fractie van Leefbaar Tynaarlo heeft dit uitstel aangegrepen om haar onze kijk op dit onderwerp alvast bij de raadsleden neer te leggen. Misschien kunnen ze haar voordeel daarmee doen. Mogelijk zal dit de discussie op 14 juli 2011 makkelijker doen verlopen.
Om te beginnen willen wij graag het volgende citaat aanhalen:
“Daarnaast is ook de woningmarkt instabiel en nauwelijks te voorspellen.”
Woorden van die strekking heeft het college doen optekenen door de media. Het persbericht was duidelijk. Maar wat zijn woorden waard als je de starre houding van dit college beziet? Het “ambitieuze” plan Nieuwe Stukken (thans “De Bronnen”), het speeltje van dit college, gaat nog steeds uit van 550 woningen. Zien we de tot dusver verschenen rapporten en het stagneren van de woningmarkt - waar overigens wel de roep op starterwoningen steeds groter wordt - dan kan enkel worden geconcludeerd dat de raad er goed aan zou doen het voorstel van het college nog eens zorgvuldig te overdenken. Wij richten dan ook deze brief tot de raad, in de hoop dat deze inziet dat het beter is ten halve te keren dan ten hele te dwalen.
Immers, als de raad toelaat dat het college met dit plan doorwandelt op de ingeslagen weg, is de kans groot dat wij over een afzienbare tijd weer komen te zitten met het volgende hoofdpijndossier. “Maar de raad heeft het wel laten gebeuren”, zal ook dan worden gezegd.
Het is namelijk evident dat het voorliggende plan irreëel is. Thans stagneert de woningmarkt immers, en veel potentiële kopers van nieuwbouwhuizen kunnen hun bestaande woningen niet eens kwijtraken. Verder constateren de deskundigen thans dat er tot 2026 “slechts” ruimte bestaat voor het wegzetten van maximaal 370 woningen, terwijl het college meent dat er daarnaast in de periode 2026 tot 2030 nog eens ruimte zou zijn voor 180 woningen. Het totaal blijft dus 550 stuks, aldus het college. Nergens hebben we echter kunnen vinden waar deze aanname op gebaseerd is. Het college blijft dus, zonder enige reële onderbouwing, vasthouden aan de 550 woningen die tezamen “de duurzaamste wijk van Nederland” moeten worden.
Het college realiseert zich echter blijkbaar niet dat er in Vries zelf momenteel al ruim 400 woningen beschikbaar zijn of op redelijk korte termijn beschikbaar zullen worden. Momenteel staan op internet ruim 80 woningen te koop in Vries. Verder staan er - in de nabije of verdere toekomst - projecten op stapel aan de Nachtegaalstraat, op de locatie van de voormalige Ontmoetingskerk, recentelijk aan de Tynaarlosestraat, aan de Holtenweg en aan de Westerstraat, alsmede zullen - ergens na 2014 - de locaties van de huidige OBS De Vijverstee en CBS De Holtenhoek beschikbaar komen voor woningbouw. Overigens zien wij dat ook de voornoemde projecten niet vlot van de grond komen, omdat het maar zeer de vraag is of zich hiervoor voldoende potentiële kopers zullen aandienen. Kennelijk is de woningbehoefte dus al lager dan het potentiële aanbod. Als wij daarbij in aanmerking nemen, dat er ook nog 75 woningen kunnen worden gebouwd in het al jaren bestaande bestemmingsplan “Diepsloot III”, dan hebben we het over een voorraad aan (op overzienbare termijn) beschikbare woningen van om en nabij de 390 stuks in Vries. Kijken wij naar wat eventueel her en der nog kan worden “ingebreid”, dan komen we al snel op het voormelde aantal van 400 woningen.
Nu er als voormeld, sprake is van een prognose voor maximaal 370 woningen, moet worden geconstateerd dat de bestaande (of op overzienbare termijn beschikbare) woningvoorraad ad 400 stuks al ruimschoots voldoende is om in de potentiële behoefte te voorzien. Als het plan “De Bronnen” (het feitelijk dubbelklappen van het dorp Vries in het gebied Nieuwe Stukken) daar ook nog eens aan zou worden toegevoegd, zouden wij in totaal spreken over 950 woningen, die voor 2026 zouden moeten worden gerealiseerd, en die binnen dat tijdsbestek ook nog eens verkocht moeten worden. Enige realiteitszin ontbreekt in dezen, temeer nu de plannen feitelijk vooral uitgaan van het bouwen van woningen in de hogere prijsklassen.
Onzes inziens dient dus eerst de vraag te worden gesteld: voor wie willen we nu eigenlijk bouwen? Verder dienen wij ons erover te beraden, of er vraag is naar een bepaald type woning en of het financieel gezien, in deze tijd van schaarste, verantwoord is om ons in dit avontuur te storten. “Bezint eer ge begint” is in dezen een cliché, maar juist daarom maar al te waar.
Wat ons betreft dient er alleen gebouwd te worden voor de eigen bevolking van de gemeente Tynaarlo en in dit geval voor de bevolking van Vries. Bouwen voor de eigen behoefte, betekent - ook volgens het onderliggende onderzoek - dat de thans door het college geambieerde aantallen dus niet kloppen en men eerder moet bouwen voor starters (jongeren/jonge gezinnen) in zowel het huur- als het betaalbare koopsegment.
Om te voorkomen dat onze lokale samenleving te zeer vergrijst doordat jongeren en jonge gezinnen zich gedwongen voelen elders woonruimte te zoeken, zou namelijk juist dienen te worden geïnvesteerd in starterswoningen, zodat ook de jongere generatie voor onze gemeente behouden kan blijven. Dit betreft dan zowel starterswoningen in de huur- als in de koopsector. We zien momenteel namelijk inderdaad veel jongeren uit onze gemeente verdwijnen. Als reden wordt aangegeven dat - als voormeld - de jonge starters in onze gemeente geen kans krijgen om betaalbare woonruimte te betrekken. Er is geen dan wel onvoldoende aanbod in de huursector. Weggestopt worden in een woonboerderij heeft bij de meeste jongeren niet de voorkeur. Ook in de koopsector is er geen dan wel onvoldoende aanbod. De te koop staande woningen zijn te duur voor jonge starters. Hypotheken worden ook al niet zo gemakkelijk versterkt. Woningen van om en nabij de 150.000 euro, het maximale wat zou kunnen worden geleend, zijn zoal niet of nauwelijks aanwezig.
De hierdoor ontstane demografische wijzigingen hebben tevens gevolgen voor de leefbaarheid in de dorpen en de wijken. Wij zien nu reeds enige terugloop als het gaat om het verenigingsleven, wij zien scholen die op termijn onder druk komen te staan, en afnemende naoberhulp. Deze ontwikkeling zou moeten worden tegengegaan in plaats van versterkt.
Om deze redenen achten wij ook de door het college voorgestane verdeling in prijsklassen onwenselijk. Het college gaat - in de eerste fase - uit van 25 % “goedkope” woningen (37 stuks), 40 % woningen in de categorie “middenklasse” (60 stuks) en 35 % in de categorie “duur”. Het gaat dus om 37 “goedkope” woningen. Echter zou het college eerst maar eens moeten aangeven wat zij verstaat onder “goedkoop”. Ook is niet duidelijk hoeveel van de 37 “goedkope” woningen huurwoningen zullen zijn en of er zal worden gebouwd voor starters in zowel de huur- als koopsector.
Bovendien houdt het college zich niet aan de afspraken. We willen de raad eraan herinneren dat een zogenoemde 1/3-1/3-1/3-regeling was afgesproken. In de eerste fase zou er dan ook sprake moeten zijn van 50 woningen voor starters in de huur- en koopsector. Gezamenlijk zouden - uitgaande van een totaal aantal woningen van 370 stuks - 123 woningen dienen te vallen in de categorie “goedkoop”. Blijft het geplande aantal van totaal 550 woningen overeind staan, dan hebben we het dus over 183 “goedkope” woningen. Als het college echter meent deze afspraken terzijde te kunnen leggen, zal zij wat hebben uit te leggen aan de raad.
Verder stelt het plan van het college ons nog voor het volgende probleem. Het plan is gekoppeld aan een te bouwen Multifunctionele Accommodatie (MFA), inclusief brede school. Dat er zo snel mogelijk een brede school dient te komen, kunnen wij onderschrijven. Echter is ons nog onduidelijk waarom deze tevens het karakter van een MFA moet krijgen, en wat daarvan de consequenties voor het gehele dorp zullen zijn (en wat het bijvoorbeeld voor dorpshuis De Pan zou betekenen). Als er toch een onderzoek zal worden uitgevoerd voor het centrum van Vries, à raison van zo’n 150.000 euro, zou dit vraagstuk daarin overigens kunnen worden meegenomen. Thans blijven wij evenwel, met velen in Vries, van mening dat een brede school de beste keuze zal blijken te zijn, met behoud van De Pan als dorpshuis. Kiest men voor deze optie, dan kan de brede school zeer snel worden gerealiseerd. Uiteraard op de locatie die de Vriezer dorpsgemeenschap voorstaat, en niet ergens in het moeras, zoals het college wil.
Hiermee kan “De Bronnen” vooreerst gewoon het gebied Nieuwe Stukken blijven, zodat de inwoners van Vries hopelijk nog lang kunnen genieten van dit prachtige uitloopgebied met haar mooie houtwallenlandschap. Zo kan onze gemeente haar ambitie, om een groene long te blijven, metterdaad waarmaken, en wordt de oprukkende steenwoestijn een halt toegeroepen. De broodnodige starterswoningen kunnen dan binnen de bestaande woonruimtevoorraad worden gerealiseerd.
Het voorgaande kan tot geen andere conclusie leiden, dan dat het plan “De Bronnen” gelet op de woningbehoefte totaal overbodig is. Realisatie van het plan zou zelfs een obstakel kunnen vormen voor het op gang komen van de verkoop van de bestaande woningvoorraad, en derhalve tot leegstand kunnen leiden. Het is zorgwekkend dat het college ondertussen nauwelijks oog heeft voor starters op de woningmarkt. Als hierdoor jonge gezinnen ook in de toekomst geen andere mogelijkheid zien dan naar andere gemeenten te vertrekken, werkt het college zelf de ontwrichting van de leefbaarheid in onze plattelandsgemeente in de hand.
Wij hopen dat uw raad en het college onze argumenten ter harte zullen nemen, om te voorkomen dat over enige tijd de alsdan dienstdoende wethouder weer tussen neus en lippen door aan de raad moet melden dat er zich wederom een forse financiële tragedie in onze gemeente heeft voltrokken.
Uitziende naar een constructief debat, verblijven wij, wakende over de leefbaarheid in onze plattelandsgemeente en de realiteitszin binnen ons gemeentebestuur.