Leefbaar Tynaarlo

Met de kaderbrief zou dus het college zichtbaar moeten maken dat een organisatie voor dienstverlening niet alleen jaarlijks maar ook voor langer termijn haar beleid bepaalt, maar ook de contouren duidelijk maakt van een groter geheel waarvan wij nu eenmaal deel uitmaken en waaraan wij ons bestaansrecht aan ontlenen.

De boodschap moet dus zijn dat wij volledig deel uitmaken van de maatschappij en dat dit zichtbaar is bij het lezen van de kaderbrief. Dat houdt dus in dat we de maatschappij niet buiten kunnen sluiten. Termen van productie, indicatiestellingen et cetera, en waarin iedere burger verantwoordelijk wordt gemaakt voor zijn eigen keuzes, zoals het nieuwe zorgstelsel met de zorgverzekeringswet, betekent dat de burger ook betrokken dient te worden en meebepaalt wat de dienstverlener te bieden heeft. Het is zelfs zo dat een steeds groter deel van de kaderbrief door externe ontwikkelingen dient te worden bepaald. Van ons, de raad, wordt daarom gevraagd een positieve houding aan te nemen ten opzichte van deze ontwikkelingen en signalen vanuit de maatschappij. We dienen dit als kansen te zien en niet als bedreigingen. Zo is een belangrijke kans gelegen in de uitdaging om expliciet zichtbaar te maken waar onze dienstverlening voor staat. Belangrijk bij deze ontwikkelingen is ook dat het consequenties heeft voor iedere medewerker van de gemeente Tynaarlo. De kaderbrief is hiervoor het geëigende instrument om duidelijk inzicht te geven wat de gemeente voorstelt en waarop de inwoners kunnen varen.

Als raad dienen we dan ook te benadrukken dat de gemeente Tynaarlo zich sterk zal blijven maken voor de zorg- en dienstverlening en tevens dient te voldoen aan alle kwaliteitseisen en eisen aan een bedrijfsvoering die de samenleving van een moderne gemeente eist.

Aansluitend op de landelijke ontwikkelingen worden de rode draden voor de beleidsontwikkeling aangegeven. Daarvan afgeleid presenteert elke gemeente haar eigen activiteitenplannen met bijbehorende begroting voor 2009. Het centrale kader zal dan richtinggevend moeten zijn voor de afstemming en gezamenlijke prioriteitenstelling. Wij moeten niet vergeten dat de maatschappelijke context, waarin wij ons nu bevinden, in snel tempo aan het veranderen is.

De huidige wijzigingen met betrekking tot bijvoorbeeld de zorgverzekering is daar een goed voorbeeld van. Iedere burger krijgt te maken met een veranderend krachtenveld en de consequenties die dat heeft. Het helpt niet te denken dat het allemaal erg ingewikkeld is en dat het wel voorbij zal gaan. Als burger krijg je nou eenmaal meer eigen verantwoordelijkheid, en zul je de gevolgen van je eigen keuzes tot in je portemonnee gaan voelen. Uiteindelijk is het een wezenlijke cultuurverandering die zich momenteel aan het voltrekken is, en waaraan zowel individuele burgers alsook alle andere partijen onderhevig zijn. Om de vier jaar kan je jou keuzes maken en worden wij, de raad, zoals we hier zitten, afgerekend.

Toch is het ook weer logisch dat vaak het gevoel ontstaat dat de veranderingen van buiten opgelegd worden. En ook klopt het dat voor een gemeente als Tynaarlo de externe ontwikkelingen voor een belangrijk deel bepalen wat er op haar agenda staat.

Natuurlijkerwijze roept dat nogal eens ontkenning of verzet op. Maar dat brengt echter niemand verder. Wat ons wel verder brengt is het besef dat iedere verandering ook zijn specifieke kansen biedt. Dat besef maakt het mogelijk de externe ontwikkelingen niet alleen te volgen, maar er ook op te anticiperen, en waar het wenselijk is, er vóóraan te zijn.

Het is om die reden dat we van mening zijn dat in de kaderbrief als eerste de externe ontwikkelingen dienen te worden beschreven. Vervolgens wordt dan ingegaan op de samenwerking met collega-gemeenten. Het bundelen van krachten daar waar het kan, is in deze tijd één belangrijke voorwaarde om een gezonde organisatie te kunnen zijn; inzoverre dit niet afdoet aan de democratische besluitvormings- en verantwoordingslijnen en de herkenbaarheid van het gemeentebestuur. En als derde worden de interne ontwikkelingen aangegeven. Zij zijn een logisch vervolg van en een antwoord op de grote maatschappelijke veranderingen. Zij zijn echter evenzeer een vervolg op de ontwikkelingen en de waan van de dag die onze hogere overheid ten toon spreid. De gevestigde orde kan zich dat aanrekenen.

En nu de kaderbrief die voor ons ligt. De behandeling van de kaderbrief hoort dus de belangrijkste vergadering van de gemeenteraad in een jaar te zijn. De sturende en kaderstellende rol van de raad staat hier vandaag centraal. Maatschappelijke organisaties hebben vooraf een luisterend oor gekregen en het college heeft hun wensen en nieuwe ontwikkelingen vertaald in de kaderbrief. De onderliggende verslagen en briefen liggen ter inzage voor de raadsleden. Alles is opgebouwd en is duidelijk zichtbaar in de “3-W-vorm”. (“Wat willen we?”; “Wat gaan we daarvoor doen?”; en “Wat mag dat kosten?”) Althans, dit alles is de bedoeling. Aan ons, voorzitter, om vandaag kritisch door te nemen of dit alles ook is gebeurd en in hoeverre fracties waardevolle bijdragen kunnen doen die het stuk verder completeren.

We moeten eerlijk zijn, voorzitter, we hebben de kaderbrief vele malen doorgelezen en ons afgevraagd, waar uitvoering van de 3-W-vorm is terug te vinden. Deze staat wel genoemd, maar meer zien wij er niet van. Waar is de onderbouwing van de (ambtelijke) wensenlijstjes? Waar is de ruimte voor de fundamentele discussie? Waar zijn de verslagen van de discussie over de heroverwegingen met maatschappelijke organisaties? Waar is de visie of tenminste de aanzet daartoe? Waar zijn de verslagen van het consulteren van maatschappelijke organisaties?

Een Kaderbrief die zo slecht is voorbereid en geen recht doet aan de taak van de raad, namelijk sturen en kaderstellen, verdient het eigenlijk niet om behandeld te worden. De richtinggevende uitspraken zijn willekeur, er is geen verantwoorde afweging te maken als zeker niet alle informatie bekend is. De uitkomst is dus: het college gaat doen wat het zelf wil. De raad zet zichzelf buitenspel als goedkeuring wordt gegeven aan deze kaderbrief. De vraag is laten we dit toe? Wat de fractie van Leefbaar Tynaarlo betreft: nee. Bovendien, we hebben als Leefbaar Tynaarlo-fractie 10 minuten voor de inhoudelijke behandeling en discussie. Als we onze taak dus serieus nemen, en alle fracties zijn bereid de discussie aan te gaan en niet het college blindelings te volgen, en we zijn van mening dat de kaderbrief hét raadsmoment is, dan stellen wij in ieder geval voor met ingang van 2009 het college op te dragen een Kadernota op te stellen, die voldoet aan het 3-W-principe en waarin de wensen zijn onderbouwd, en zal ervoor de inhoudelijke behandeling meer tijd wordt genomen. Een motie als u zich daarin kunt vinden heb ik achter de hand.

Hoe gaan we dan nu verder met behandeling van de kaderbrief? Het liefst zouden we deze kaderbrief in de prullenbak gooien en het college opdragen met een fatsoenlijke nota te komen. Aangezien we niet verwachten dat zo’n voorstel op een meerderheid kan rekenen, leveren we dus onze eigen Wensenlijstje maar in, passend in de visie en uitgangspunten van Leefbaar Tynaarlo, en voor de onderbouwing verwijzen we naar onze eerdere algemene beschouwingen.

Ook willen we wat kanttekeningen plaatsen bij de kaderbrief zelf. We hopen hiermee aan wat zaken richting te kunnen geven en hopelijk wordt dit positief meegenomen door het college.

U zet ons als raad eigenlijk op het verkeerde been door te suggereren dat rechtstreeks uit hoofde van artikel 212 van de Gemeentewet het gemeentebestuur de Kaderbrief - vóór bepaalde data - moet opstellen en vaststellen. We hebben het artikel er nog eens op nageslagen en doorgelezen. Artikel 212 van de Gemeentewet geeft echter alleen een plicht aan de raad om een “financiële verordening”, vast te stellen. De Gemeentewet schrijft echter geen kaderbrief voor; dat is iets waar de raad voor kiest.

Voorzitter, de betrekking tussen ambtenaren en het gemeentebestuur wordt formeel niet bepaald door een (privaatrechtelijke) Collectieve Arbeidsovereenkomst (CAO) maar door een formeel door het gemeentebestuur, tegenwoordig het college, vastgesteld ambtenarenreglement. Ook is het mogelijk dat een gemeente (enige) personeelsleden op basis van een privaatrechtelijke overeenkomst in dienst heeft.

Correct dat u aangeeft, dat de premies Werkeloosheidsuitkering (en de pseudopremies) per 1 januari 2009 worden afgeschaft. Dit leidt aldus de Kaderbrief vanaf 2009 tot een nadeel van € 200.000,- voor de gemeente. Prima dat u bedragen noemt, maar geeft u dan wel aan waarop dit cijfer zou zijn gebaseerd.

Democratisch is recent gekozen voor het verzelfstandigen van het onderwijs. Wel willen wij het woordje minimaal uit uw tekst schrappen. Leefbaar Tynaarlo is de mening toegedaan dat een groot project als de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs, geheel kostenneutraal dient te verlopen. Een eventuele motie houden wij achter de hand.

Terecht stelt u vast dat de raad bij motie heeft uitgesproken vast te houden aan de 30 begrotingsprogramma’s. Toch laat u toe dat het kleintje raad wordt geconsulteerd door het management om een kopie van de thema-indeling zoals die bestaat in Slochteren, aan de raad voor te leggen. Om hiermee alsnog sluipenderwijs het door de raad vastgestelde uitgangspunt van 30 programma’s te ondermijnen en toch de zin van het college om over te stappen naar 6 thema’s door te drukken. We zouden het kleintje raad willen aangegeven, deze zogenaamde voorlichting achterwege te laten, en als agendacommissie te zorgen dat de raad alleen de voldragen stukken krijgt aangeleverd, en niet meer en niet minder.

Nieuw of geen nieuw beleid, dat is de vraag. Het kan misschien zo zijn dat een meerderheid van de gemeenteraad welwillend kennis heeft genomen van het collegeprogramma, maar dat betekent niet dat daarnaar kan worden verwezen in deze kaderbrief, die, en ik zeg het nogmaals, formeel door de gemeenteraad vastgesteld wordt. Het collegeprogramma is en blijft een product van het college, prima, maar de kaderbrief en dergelijke is van de raad. Ik weet het, voorzitter, elk jaar komen we hierop terug. We gaan er vanuit dat er een moment komt, dat de raad het licht zal zien. Het college vraagt ook om bij de vaststelling van de Kaderbrief de accenten en het normenkader voor de accountantscontrole vast te stellen. Dit zou de raad dan behoren te doen “mede vanuit de bevindingen van de accountant (januari / februari 2008)”. Een leuke volzin voorzitter, maar wie heeft in deze maanden deze bevindingen van de accountant al gezien? Wij niet, maar ik kan ook wat hebben gemist.

Een van de uitgangpunten is “een sober en doelmatig gebruik van de middelen met een grote mate van doeltreffendheid”. Soberheid, voorzitter, mag niet ten koste gaan van de goede dienstverlening aan de burgers en de uitoefening van de publieke taak; de soberheid zal eerst door het gemeentebestuur voor zichzelf moeten worden ingevuld. Een motie hierover houden wij achter de hand.

Ook voorziet u stijging van de kosten van gemeenschappelijke regelingen. Wij zijn van mening dat het college zich ervoor dient in te zetten dat dit niet gebeurd. Eventueel kunnen we middels een motie u daar bij helpen.

Begrijpen we goed dat gezien u 50% van de behoedzaamheidreserve inzet als structureel dekkingsmiddel en u dus aangeeft dat de reserves van de gemeente omlaag zouden kunnen?

De kaderbrief gaat uit van enige belastingverhogingen. De index van de prijsontwikkeling is vastgesteld op 1,57%. De index van subsidies en bijdragen bedraagt ook 1,57%. Logisch is dan dat de OZB ook met maximaal 1,57% wordt verhoogd. Een motie kan worden aangeleverd.

In het kader van voorstellen waar het college mee komt als het gaat over investeringen, wordt ook gesproken over de zwembaden. Prima, voorzover het behoud van de zwembaden het uitgangspunt is. Dat is wat een meerderheid van de fracties hebben aangegeven. Maar zoals we ook eerst positief dachten, net als de media, kwamen we echter van een koude kermis thuis. Alle middelen werden aangegrepen om dit positieve verhaal in de media de wereld uit te helpen. We dienen er dus rekening mee te houden, dat ondanks dat we dit als raad niet willen, dat er een zwembad dichtgaat, dit wel het geval zal zijn, en dat, en wees dan duidelijk, voorzitter, structureel een OZB-verhoging noodzakelijk zou zijn om de baden open te houden. Noem het dan in deze kaderbrief. We willen daarvoor wel een motie indienen als u dat beter acht.

Er wordt gesproken over “Voorstellen die passen binnen de pijlers die door het kabinet zijn aangedragen in het met de gemeenten gesloten bestuursakkoord”. Waar hebt u het dan concreet over? Als het niet zal regenen, hebben we allen een droge dag. Dit is wel erg vaag; om te kunnen inschatten wat er nog op de raad zal afkomen.

Snel doorlopende de kaderbrief, zien we dat u ons vraagt accenten aangaande de accountantscontrole over dit jaar 2008 aan te geven. Je kunt je de vraag stellen wat voor waarde dit heeft, gezien de weigering van zowel het college als kleintje raad om ons schrijven over de brief van de registeraccountant Verhoef te agenderen.

En zoals voormeld, de “bevindingen van de accountant (januari / februari 2008)” hebben wij nog niet mogen ontwaren.

Maar we zullen toch enkele zaken benoemen waar onzes inziens accent op gelegd moet worden:

- De afvalstoffenheffing (DIFTAR), met name de heffingen bij de “milieustraat” te Tynaarlo (zoals de “weegbrug”). Daar waren in 2007 klachten over. Zo kan gekeken worden of in 2008 alles wèl vlekkeloos verliep.

- het Investeringsprogramma rioleringen en dergelijke, gezien de voorgeschiedenis en de gebrekkige informatieverstrekking - ook begin 2008 - hierover.

- De financiële betrekkingen met de Regiovisie. Deze ondemocratische en ontransparante moloch slorpt weer een groot deel van ons gemeenschapsgeld op.

Inzake het normenkader en de uitgangspunten voor de accountantscontrole over dit jaar 2008, is het met het huidige gemeentebestuur niet wenselijk te ruime marges voor fouten en onregelmatigheden en dergelijke te gedogen of te tolereren.

Uiteraard wijzen wij op hetgeen eerder in deze bijdrage door ons aan de orde is gesteld. Verder halen we nu het volgende naar voren.

- Onderbouwing kadernota, ruimte voor debat, en uitwerking van de drie “W’s”.

Wij wensen voortaan een betere onderbouwing van de kaderbrief, conform de eerder in deze bijdrage door ons aangekondigde motie.

Onze reserves tegen de verzelfstandiging en fusie van het onderwijs mogen bekend zijn. Maar in ieder geval, als het toch plaatsvindt, dient het kostenneutraal te verlopen.

“Soberheid” dient niet primair ten koste te gaan van de dienstverlening aan de burgers en het uitoefenen van de publieke taak; eerstens dient de overheid naar zichzelf te kijken, zeker als het gaat om efficientie en dergelijke.

Onzes inziens dient het college zich ervoor in te zetten dat de kosten van gemeenschappelijke regelingen niet stijgen.

Wij pleiten voor een premieregeling voor Tynaarloërs die een schuldhulpverleningstraject doorlopen. Het beloningssysteem voor schuldenaren met een bijstandsuitkering, wordt dan op aanraden van de gemeenteraad aangepast.

Die personen die zich vrijwillig onderwerpen aan een schuldsanering ontvangen hiervoor een beloning in de vorm van premies. De premies bedragen 100 euro bij instemming met het plan van aanpak; 200 euro bij het ondertekenen van de betalingsregeling en 900 euro bij het afronden van het schuldhulpverleningstraject. De beloning van 900 euro zou verspreid uitgekeerd kunnen worden in plaats van in één keer aan het einde van het traject. De 900 euro zou eventueel elk jaar (in december) voor een derde kunnen worden uitgekeerd.

En uiteraard hebben wij een van de belangrijkste zaken voor onze afsluiting bewaard:

Handen af van de zwembaden en de overige sport- en recreatievoorzieningen! Deze moeten verbonden blijven met de dorpen. De leefbaarheid in deze gemeente mag niet achteruitgaan.

Motie ingediend door: ondergetekende raadsleden

Agendapunt 10 - Kaderbrief bij de begroting 2009-2012

Raadsvergadering dd 19 februari 2008

Onderwerp: onderbouwing kadernota, ruimte voor debat, en uitwerking van de drie “W’s”

gehoord de beraadslagingen inzake de “Kaderbrief bij de begroting 2009-2012” (kaderbrief);

- dat er in de door het college voorgestelde kaderbrief geen onderbouwing is te vinden van de (beleids)wensen;

- dat ook de zogenoemde drie “W’s” (“Wat willen we?”; “Wat gaan we daarvoor doen?”; en “Wat mag dat kosten?”; oftewel het “3-W-principe”) hierin niet zijn uitgewerkt;

- dat er thans niet voldoende ruimte is om binnen de raad het debat aan te gaan over de kaderbrief;

- dat dit alles niet bijdraagt aan de tevredenheid van de raad over de voorgestelde kaderbrief;

- dat de behandeling van de kaderbrief politiek gezien juist bij uitstek hèt raadsmoment is, waarop de raad de kaderstellende en sturende rol uitoefent;

- dat voor de inhoudelijke behandeling van de kaderbrief meer tijd genomen moet worden;

- dat het college ertoe is opgedragen voortaan, dus met ingang van 2009, als voorstel aan de raad, een volwaardige kaderbrief dient op te stellen, die voldoet aan het “3-W-principe” en waarin wensen zijn onderbouwd;

- dat de onderliggende motie voor het college een kader vormt bij het formuleren van voorstellen aan de raad;

Motie ingediend door: ondergetekende raadsleden

Agendapunt 10 - Kaderbrief bij de begroting 2009-2012

Raadsvergadering dd 19 februari 2008

Onderwerp: kosten verzelfstandiging openbaar onderwijs

gehoord de beraadslagingen inzake de “Kaderbrief bij de begroting 2009-2012” (kaderbrief);

- dat recentelijk in de raad is besloten tot verzelfstandiging van het openbaar onderwijs, met dien verstande dat over de precieze uitwerking hiervan nog de nodige besluiten in de raad zullen worden behandeld;

- dat de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs geheel kostenneutraal dient te verlopen;

- dat de onderliggende motie voor het college een kader vormt bij het formuleren van voorstellen aan de raad;

Motie ingediend door: ondergetekende raadsleden

Agendapunt 10 - Kaderbrief bij de begroting 2009-2012

Raadsvergadering dd 19 februari 2008

Onderwerp: het uitgangspunt van “soberheid”

gehoord de beraadslagingen inzake de “Kaderbrief bij de begroting 2009-2012” (kaderbrief);

- dat één van de uitgangpunten in de door het college voorgestelde kaderbrief “een sober en doelmatig gebruik van de middelen met een grote mate van doeltreffendheid” is;

- dat het niet wenselijk is dat zodanige soberheid ten koste gaan van de goede dienstverlening aan de burgers en de uitoefening van de publieke taak;

- dat deze soberheid eerst door het gemeentebestuur voor zichzelf zou moeten worden ingevuld;

- dat een gehanteerd uitgangspunt van soberheid niet in de eerste plaats ten koste mag gaan van de goede dienstverlening aan de burgers en de uitoefening van de publieke taak, maar dat deze soberheid eerst door het gemeentebestuur voor zichzelf wordt beoefend;

- dat de onderliggende motie voor het college een kader vormt bij het formuleren van voorstellen aan de raad;

Motie ingediend door: ondergetekende raadsleden

Agendapunt 10 - Kaderbrief bij de begroting 2009-2012

Raadsvergadering dd 19 februari 2008

Onderwerp: kosten gemeenschappelijke regelingen

gehoord de beraadslagingen inzake de “Kaderbrief bij de begroting 2009-2012” (kaderbrief);

- dat wordt voorzien in stijging van de kosten van gemeenschappelijke regelingen;

- dat aan het college wordt opgedragen zich ervoor in te zetten dat deze kosten van gemeenschappelijke regelingen niet zullen stijgen;

- dat de onderliggende motie voor het college een kader vormt bij het formuleren van voorstellen aan de raad;

Motie ingediend door: ondergetekende raadsleden

Agendapunt 10 - Kaderbrief bij de begroting 2009-2012

Raadsvergadering dd 19 februari 2008

Onderwerp: beperking verhoging Onroerende Zaakbelasting (OZB)

gehoord de beraadslagingen inzake de “Kaderbrief bij de begroting 2009-2012” (kaderbrief);

- dat de door het college voorgestelde kaderbrief uitgaat van enige belastingverhogingen;

- dat het uit dien hoofde logisch zou zijn dat - als het al wenselijk zou blijken te zijn de Onroerende Zaakbelasting (OZB) te verhogen - de OZB ook niet meer dan met 1,57% wordt verhoogd;

- dat - als het al wenselijk zou blijken te zijn de OZB te verhogen - de OZB niet meer dan met 1,57% zal worden verhoogd;

- dat de onderliggende motie voor het college een kader vormt bij het formuleren van voorstellen aan de raad;

Motie ingediend door: ondergetekende raadsleden

Agendapunt 10 - Kaderbrief bij de begroting 2009-2012

Raadsvergadering dd 19 februari 2008

Onderwerp: premieregeling Tynaarloërs

gehoord de beraadslagingen inzake de “Kaderbrief bij de begroting 2009-2012” (kaderbrief);

- dat het invoeren van een premieregeling voor ingezetenen van de gemeente Tynaarlo die een schuldhulpverleningstraject doorlopen, wenselijk is;

- dat aan het college wordt opgedragen in dezen een voorstel voor te leggen in een raadsvergadering in dit jaar 2008;

- dat de onderliggende motie voor het college een kader vormt bij het formuleren van voorstellen aan de raad;

Motie ingediend door: ondergetekende raadsleden

Agendapunt 10 - Kaderbrief bij de begroting 2009-2012

Raadsvergadering dd 19 februari 2008

Onderwerp: zwembaden en sport- en recreatievoorzieningen

gehoord de beraadslagingen inzake de “Kaderbrief bij de begroting 2009-2012” (kaderbrief);

- dat zwembaden, net als andere sport- en recreatievoorzieningen, voor jong en oud belangrijke voorzieningen zijn, die met de dorpen verankerd dienen te blijven;

- dat de drie openbare zwembaden van deze gemeente, zijnde Lemferdinge te Eelde, De Leemdobben te Vries, en Aqualaren te Zuidlaren, behouden dienen te blijven;

- dat ook de waarde van andere sport- en recreatievoorzieningen onderstreept wordt;

- dat de onderliggende motie voor het college een kader vormt bij het formuleren van voorstellen aan de raad;